De typische eerste tekenen van nierstenen bij mannen
De aanwezigheid van een niersteen veroorzaakt niet altijd direct klachten. Soms liggen ze stil in de nier zonder veel drama te veroorzaken. Pas wanneer zo’n steen begint te bewegen, of wanneer deze de urineleider blokkeert, komt de pijn. En die pijn is vaak onvergetelijk. Dit zijn de meest gehoorde klachten wanneer een man met nierstenen kampt.
De koliek: pijn die alles overheerst
Het meest kenmerkende symptoom is de nierkoliek. Dit is geen gewone pijn. Het is een intense, golvende pijn die op verschillende plekken kan optreden, afhankelijk van waar de steen zich bevindt. De pijn begint vaak hoog in de flank, net onder de ribben aan één kant. Dit is de directe uiting van de kramp in de urineleider terwijl jouw lichaam probeert de steen te verplaatsen.
• Pijn die wisselt van locatie: De pijn verplaatst zich vaak naar beneden, richting de lies of zelfs de testikels. Dit is een cruciaal signaal dat de steen door de urineleider zakt.
• Intensiteit: De pijn is vaak zo hevig dat stilzitten onmogelijk is. Je kunt rusteloos heen en weer lopen, proberend een comfortabele houding te vinden, maar niets helpt echt.
• Aanvallen: De pijn komt in golven. Tussen de aanvallen door kan de pijn wat afnemen, maar de dreiging blijft voelbaar.
VIDEO: Nierstenen – Symptomen en behandeling
Veranderingen in de urinewegen
Naast de pijn zelf, merk je vaak veranderingen op in de manier waarop je plast. Jouw urine is de afvoerput van jouw lichaam; als die geblokkeerd is, zie je dat direct terug.
Je kunt de aandrang voelen om heel vaak te plassen, zelfs als er maar weinig urine in je blaas zit. Dit noemen we lozingsdrang. Soms voelt het alsof je blaas nooit echt leeg is. Dit komt doordat de steen, of de irritatie ervan, de blaaswand prikkelt.
Een ander zorgwekkend symptoom is bloed in de urine, ofwel hematurie. Dit hoeft niet altijd zichtbaar te zijn; soms zie je alleen een roze of bruine tint, maar vaak is het bloed microscopisch klein. Omdat de urineleider geïrriteerd en beschadigd raakt door de scherpe randen van de steen, komt er bloed vrij.
Minder voor de hand liggende symptomen
Niet elke man ervaart de klassieke, helse pijn. Soms manifesteert de aanwezigheid van nierstenen zich op subtielere manieren. Het is goed om ook deze signalen serieus te nemen, zeker als ze aanhouden.
Belangrijke leesstof
Duik dieper in het onderwerp Nierstenen man symptomen: oorzaken en behandeling met deze nuttige bronnen.
• Ik heb een pijnaanval door een niersteen – Thuisarts
Gastro-intestinale reacties
Het zenuwstelsel rondom de nieren en de darmen ligt dicht bij elkaar. Daarom reageert het spijsverteringssysteem vaak mee op de stress van een niersteen.
• Misselijkheid en braken: Vooral bij ernstige pijn is misselijkheid een veelvoorkomende begeleider. Jouw lichaam reageert op de extreme pijn door het maag-darmkanaal te vertragen.
• Opgeblazen gevoel of diarree: Sommige mannen melden een onverklaarbaar opgeblazen gevoel of juist een periode van diarree. Dit is de indirecte reactie op de storing in de nabijgelegen organen.
Vage pijn en ongemak
Niet elke man krijgt een koliek. Soms is er slechts een zeurende pijn in de flank die dagenlang aanhoudt. Dit kan wijzen op een kleinere steen die nog niet vastzit, of op een infectie die erdoor is ontstaan. Een constant, zeurend gevoel in de rug is reden genoeg om een afspraak te maken voor controle van jouw urinewegen.
Wanneer moet je direct hulp zoeken?
Hoewel veel nierstenen uiteindelijk vanzelf passeren, zijn er situaties waarin je onmiddellijk medische hulp nodig hebt. De complicaties bij nierstenen kunnen ernstig zijn als je niet snel handelt.
Tekenen van infectie
Wanneer een steen de urineleider blokkeert, kan de urine niet goed wegstromen. Dit stilstaande vocht is een perfecte broedplaats voor bacteriën. Als er een infectie ontstaat op de plek van de blokkade, wordt het een medisch noodgeval.
Let op deze symptomen, want ze wijzen op een mogelijke nierbekkenontsteking of sepsis:
• Koorts en koude rillingen: Dit is een ernstig teken dat een infectie zich verspreidt.
• Pijn die niet weggaat: Als de pijn aanhoudt en niet reageert op pijnstillers, en je voelt je algemeen ziek.
• Troebel of stinkend urine: Dit duidt sterk op de aanwezigheid van pus of bacteriën.
Voor specifieke informatie over de symptomen en risico’s van nierstenen bij vrouwen, lees het bijbehorende artikel.
Volledige blokkade
Als een steen groot is en de urineleider compleet afsluit, kan dit leiden tot acuut nierfalen als het aan beide kanten gebeurt, of ernstige schade aan de aangedane nier. Als je plotseling helemaal niet meer kunt plassen, terwijl je wel druk voelt, bel dan direct de huisarts of de spoedeisende hulp. Dit duidt op een kritieke afsluiting.
Wat veroorzaakt deze klachten bij mannen?
Het is nuttig om de achterliggende oorzaken te begrijpen, want dit helpt bij de preventie. De vorming van nierstenen hangt vaak samen met de concentratie van bepaalde zouten en mineralen in jouw urine. Mannen hebben van nature een hogere urinezuurconcentratie, wat de kans op bepaalde steentypes vergroot.
Belangrijke factoren die bijdragen aan de vorming van nierstenen:
• Onvoldoende drinken: Dit is de grootste boosdoener. Te weinig vocht betekent te geconcentreerde urine, waardoor mineralen makkelijker kristalliseren. Drink je wel genoeg water gedurende de dag?
• Dieet: Een dieet rijk aan dierlijke eiwitten, zout en oxalaatrijke voedingsmiddelen (zoals spinazie of rabarber) kan de zuurgraad en de concentratie in jouw urine beïnvloeden.
• Overgewicht: Een hogere Body Mass Index (BMI) is een bekende risicofactor voor het ontwikkelen van nierstenen.
• Medische aandoeningen: Bepaalde darmziekten of aandoeningen die de kalkhuishouding beïnvloeden, spelen ook een rol.
Het herkennen van deze symptomen – van de messcherpe koliekpijn tot subtiele veranderingen in jouw plasgedrag – is de eerste stap naar verlichting. Jouw lichaam stuurt duidelijke signalen wanneer het worstelt met deze harde kristallen.
*
Veelgestelde vragen over nierstenen bij mannen
Hoe lang duurt de pijn van een niersteen meestal?
De duur van de pijn varieert sterk. Als de steen klein is, kan de koliek enkele uren duren. Als de steen groter is of vastzit, kunnen de pijnaanvallen dagenlang aanhouden totdat de steen passeert of medische hulp de blokkade opheft.
Kan ik zelf vaststellen of ik een niersteen heb?
Je kunt de symptomen herkennen, maar je kunt het niet zelf diagnosticeren. Symptomen zoals flankpijn en bloed in de urine wijzen sterk in die richting, maar alleen een arts kan via een urineonderzoek, echo of CT-scan bevestigen dat het om een niersteen gaat en bepalen hoe groot deze is.
Zijn nierstenen bij mannen altijd calciumstenen?
Nee. Hoewel calciumoxalaatstenen de meest voorkomende soort zijn, komen ook urinezuurstenen (vaak gerelateerd aan dieet en jicht) en soms struvietstenen of cystinestenen voor. De samenstelling bepaalt mede hoe de steen behandeld wordt.